Zachowek

Jeśli cały majątek zostanie przepisany osobie obcej, a najbliższa rodzina dowie się o tym kilka tygodni czy nawet lat po śmierci spadkodawcy – może zacząć się walka o zachowek. Prawo do zachowku wynika z tego, że spadkodawca może dowolnie rozdysponować majątkiem wskazując jako spadkobierców osoby z najbliższej rodziny, jak też osoby, z którymi nie łączy nas pokrewieństwo.

Każdy, kto jest pełnoletni i nie został ubezwłasnowolniony może sporządzić testament. Podczas zapisywania majątku określonym osobom nie trzeba pamiętać o tych, którym ewentualnie należy się zachowek.

Komu przysługuje zachowek i z czego wynika?

Istota prawa do zachowku

Prawo do zachowku wynika ze szczególnie bliskiej więzi rodzinnej między spadkodawcą a uprawnionym. Zgodnie z art. 991 § 1 k.c. - zachowek przysługuje jedynie zstępnym spadkodawcy (tj. dzieciom, wnukom, prawnukom), małżonkowi spadkodawcy oraz jego rodzicom. Katalog ten obejmuje także przysposobionego i jego zstępnych, których traktuje się jak dzieci i dalszych zstępnych spadkodawcy, jak również przysposabiającego, który wchodzi w miejsce rodziców naturalnych przysposobionego.

Roszczenia związane z prawem do zachowku

Roszczenie o zachowek z wyżej wspomnianego artykułu może być realizowane przez spadkobierców nie tylko ustawowych, ale też testamentowych. Prawo mówi bowiem, że uprawnienie do zachowku mają ci, którzy byliby objęci spadkiem w ramach ustawy. Oznacza to m.in., że rodzice spadkodawcy będą uprawnieni do zachowku wyłącznie w sytuacji, gdy spadkodawca nie ma zstępnych mogących i chcących dziedziczyć – rodzice dziedziczą bowiem z ustawy dopiero w braku zstępnych spadkodawcy (art. 932 § 1 k.c.). Ponadto małżonek spadkodawcy nie będzie uprawniony do zachowku, jeżeli małżonkowie pozostawali w uznanej sądownie separacji lub po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o rozwód.

Jak wysoki zachowek nam przysługuje?

Co warto wiedzieć o zachowku

Roszczenie o zachowek jest roszczeniem o zapłatę sumy pieniężnej. Jego wysokość co do zasady wynosi 1/2 wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu w przypadku dziedziczenia ustawowego. Jeśli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy lub jest małoletnim zstępnym spadkodawcy – wysokość zachowku stanowi równowartość 2/3 wartości udziału, jaki przypadłby mu w spadku, gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego.

Zachowek a zapis w testamencie

Spadkobiercy ustawowi, którzy na mocy testamentu zostali pozbawieni jakiegokolwiek udziału w spadku, mogą dochodzić od spadkobierców wypłacenia pewnej kwoty, którą określamy jako zachowek. Uprawnieni do zachowku muszą jednak pamiętać, żeby zaliczyć darowizny otrzymane od spadkodawcy oraz ewentualnie niektóre zapisy w testamencie do kwoty, jaka się im należy. Ponadto nie można zapomnieć o tym, że dziedziczenie na podstawie testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym.

Copyright © 2011 Gabriela Więckowska Kancelaria Adwokacka Design by: www.sogreen.pl